Türkiye’de Sağlıkta Akreditasyon Ekosistemi

Sağlıkta Akreditasyonun Önemi

Sağlık sektörü, insan yaşamını doğrudan etkileyen en kritik hizmet alanlarından biridir. Bu nedenle sağlık hizmetlerinin güvenli, etkili, hasta odaklı ve sürekli iyileştirme temelli bir yaklaşımla sunulması zorunludur. Bu yaklaşımın sistematik ve sürdürülebilir şekilde sağlanabilmesi için akreditasyon, temel kalite güvencesi mekanizmasıdır. Türkiye’de sağlıkta akreditasyon, son yıllarda sadece bir tercih değil, tüm sağlık hizmet sunucuları için mevzuatsal bir zorunluluk haline gelmiştir.

Türkiye Sağlıkta Kalite ve Akreditasyon Enstitüsü (TÜSKA)

2015 yılında Sağlık Bakanlığı’na bağlı olarak kurulan TÜSKA (Türkiye Sağlıkta Kalite ve Akreditasyon Enstitüsü), Türkiye’de sağlık hizmeti sunucularının kalite ve akreditasyon süreçlerini planlamak, yürütmek ve denetlemekle görevli ana otoritedir.

TÜSKA, ülkemize özgü geliştirilen SKS (Sağlıkta Kalite Standartları) modelini temel alır. Bu model, sağlık kuruluşlarında;

• Hasta ve çalışan güvenliğini sağlamayı,

• Klinik hizmetlerin izlenebilirliğini artırmayı,

• Hizmet sunumunda risk yönetimini güçlendirmeyi amaçlar.

 Mevzuatsal Bilgi:

2021 yılında yayımlanan mevzuatla birlikte tüm kamu, üniversite ve özel hastaneler için SKS değerlendirmelerine tabi olmak ve gerekli kalite yönetim sistemi altyapılarını oluşturmak zorunlu hale getirilmiştir.

Akreditasyon Süreci Nasıl İşler?

1. Hazırlık Aşaması:

   Kurum içi kalite kurulu ve birim kalite sorumluları oluşturulur. Standartlara göre öz değerlendirme yapılır.

2. Dış Değerlendirme:

   TUSKA tarafından görevlendirilen değerlendiriciler hastaneyi yerinde denetler.

3. Puanlama ve Sınıflandırma:

   Kurumlar, 1000 puan üzerinden değerlendirilir ve kalite düzeyleri belirlenir. Belirli bir puanın altındaki kurumlara iyileştirme planı uygulanır.

4. Sürekli Gelişim:

   Hastaneler her yıl yeniden değerlendirilir. Kalitenin sürdürülebilirliği için düzenli iç denetimler yapılır.

SKS’nin Başlıca Alanları:

• Acil durum ve afet yönetimi

• Enfeksiyonların önlenmesi

• İlaç yönetimi

• Hasta güvenliği raporlama sistemleri

• Bilgi yönetimi ve hasta mahremiyeti

TÜSKA Akreditasyonunu Başarıyla Tamamlayan Hastaneler

Kamu Hastaneleri

TÜSKA’nın Hastane Akreditasyon Programı kapsamında ilk akreditasyon alan kamu hastaneleri şunlardır:

• İzmir Tire Devlet Hastanesi – Türkiye’deki ilk akredite kamu hastanesi

• SBÜ Gaziler Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi (Ankara) – Fizik tedavi alanında örnek kurum

Özel Hastaneler

TÜSKA’nın ilk kapsamlı akreditasyon programına dahil olan özel hastaneler şunlardır:

• Özel Koru Hastanesi (İzmir) – 8 Mart 2018 tarihinde TÜSKA’dan akreditasyon belgesi aldı

• Özel Medikal Park Gaziantep Hastanesi

• Özel Konak Hastanesi (Kocaeli)

Bilgilendirici Kutu: İlk Akredite Olan Hastaneler

Zorunlu Akreditasyon Kapsamı

2024 Verilerine Göre:

• 900+ hastane TÜSKA dış değerlendirmesine alınmıştır.
• Ortalama kalite puanı: 842 / 1000
• 4500+ değerlendirici TÜSKA havuzunda görev yapmaktadır.

Dijitalleşme ve Yeni Nesil Akreditasyon Yaklaşımları

TÜSKA, klasik kalite denetimlerinin ötesine geçerek dijitalleşmeyi akreditasyon sistemine entegre etmeye başlamıştır. Özellikle veri tabanlı izleme sistemleri, anlık kalite göstergesi takibi ve e-raporlama süreçleri yaygınlaştırılmıştır.

Yeni dönemde TÜSKA’nın akreditasyon kriterlerinde öne çıkan konular:

• Yapay zeka destekli klinik karar destek sistemlerinin güvenliği

• Siber güvenlik ve hasta verisi gizliliği

• Pandemi sonrası bulaşıcı hastalık yönetimi altyapısı

• Sürdürülebilirlik ve çevresel etki (yeşil hastane kriterleri)

Eğitim, Denetim ve Sürekli Kalite Kültürü

TÜSKA, değerlendirme süreçlerinin sadece denetim değil eğitim ve gelişim odaklı olmasını hedefler. Bu kapsamda her yıl binlerce sağlık personeline yönelik eğitimler düzenlenir.

2024 TÜSKA Eğitim Verileri:

• 62.000 sağlık çalışanı SKS eğitimi aldı

• 1600 hastanede dış değerlendirme yapıldı

• 1.100 kurum kalite iyileştirme planı geliştirdi

Kalite Gelişim Programları:

• İç değerlendirici eğitimleri (online + yüz yüze)

• SKS e-öğrenme modülleri

• Simülasyon destekli vaka çalışmaları

• Kalite İyileştirme Proje Yarışmaları (KİP)

Akreditasyonun Etkisine Dair Örnekler

• Tire Devlet Hastanesi:

  Akreditasyon sonrası hasta memnuniyeti anketlerinde %20 iyileşme, klinik süreçlerde %15 hızlanma sağlandı.

• SBÜ Gaziler FTR Hastanesi:

  Olay bildirimi ve geri bildirim sistemiyle hasta güvenliği raporlamaları 2 katına çıktı.

• Özel Medikal Park Gaziantep:

  Enfeksiyon oranlarında %30 düşüş ve hızlı müdahale algoritmalarıyla yoğun bakım sürelerinde azalma görüldü.